Top
  >  Nasza Lizbona   >  Płytka zwana azulejo

PORTUGALSKIE PŁYTKI

 
Portugalia jest strojnisią, ale nikt jej tego nie wypomina.
 
Ceramiczne fatałaszki mile pieszczą oko. Krążą plotki, że są one remedium na paniczne lęki przed pustką, horror vacui, na które Portugalia cierpiała przed wiekami. Kruche kreacje swą historią sięgają czasów kalifatu.
Zdjęcie: Płytka azulejos – technika ‚corda seca’ (czyli ‚suchego sznura’), gdzie pigmenty rozdzielano przez wykonanie żłobień, w których umieszczano sznur nasączony tłuszczem i manganem, który wyciągało się po wypaleniu azulejos (XVI w.; Muzeum Azulejo); Autorka zdjęcia: Karolina Piórkowska

Co oznacza słowo azulejo?

Zdjęcie: Panel azulejos – Praça das Flores

Przez stulecia sztuka azulejos (słowo wywodzi się z języka arabskiego  ‚azuleicha’ – czyli wypolerowany kamień) ewoluowała w fascynujący sposób. Gliny w narodzie zawsze było w bród i lgnęły do niej arabeski. Z upływem sztuki, pieczołowicie rozdzielane kolonie pigmentów zastąpił fajans. Kafelki zarosły wnętrza pałaców i wdarły się na ołtarze świątyń. Tchnięte duchem czasu, zaczęły oświecać niepiśmiennych Portugalczyków, ukazując sceny słuszne historyczne i cudowne hagiografie.
Zdjęcie: Cmentarz Prazeres
W XVIII w., kiedy pączkował kolonializm i kraj zalały fale chińskiej porcelany, modny stał się błękit. Fantastycznie komponował się z barokowymi złoceniami. Nieco później, kiedy dym wyleciał z fabrycznych kominów, płytki przydziały mundurki i przytuliły fasady kamienic.
 
Dziś wchodzą w symbiozę z nowym.

Spaceruj z nami po Lizbonie

Zdjęcie: Panel azulejos na stacji metra Alvalade – Maria Keil

Szukasz przewodnika po Lizbonie?

Gdzie spotkać azulejos?

Przestawiam poniżej sugestie, gdzie warto wybrać się na ceramiczne eksploracje.

Zdjęcie: Panel azulejos – Estalagem Muchaxo – Praia do Guincho

MUZEUM AZULEJOS – fascynujący spacer przez historię i technikę produkcji płytek azulejos – od XVI wieku po współczesność. Zobaczymy tutaj, między innymi, ceramiczną panoramę miasta przed trzęsieniem ziemi w 1755 roku. Sama przestrzeń, gdzie zdecydowano się umieścić ekspozycje jest fascynująca. Muzeum mieści się w dawnym klasztorze klarysek bosych i wiąże się z historią miłościwej królowej Eleonory.
Zdjęcie: Scena polowania przedstawiona  na XVII-wiecznym panelu azulejos – Muzeum Azulejos
Adres: Rua Madre de Deus 4, Lisboa
TAJEMNICZY OGRÓD – Ogród Pałacu Marquês de Fronteira – magiczny ogród, gdzie popaść można w oczopląsy z nadmiaru ceramicznego piękna. Ciekawostką jest, że w XVII-wiecznym pałacu szlacheckim nadal urzęduje hrabia.
 
Adres: Largo São Domingos de Benfica 1, Lisboa

FABRYKI AZULEJOS :

Fabryka ceramiki Viúva Lamego
Rosnące zainteresowanie ceramicznymi cudami, tutejsze czasem słońce, czasem deszcz oraz potężne złoża gliny, to zaledwie kilka czynników, które sprawiły, że w XIX wieku sielskie obrzeża stolicy dostały kominów. Jedną z pierwszych ‚olaria’ –  fabryk, gdzie glini się cuda, powstała na gwarnym Placu Intendente. Pech chciał, że jej założyciel António da Costa Lamego zmarł dekadę po otwarciu lokalu. Szczęśliwie, biznes przejęła jego żona, dziarska wdowa Lamego (po portugalsku – ‚viúva Lamego’). Przez stulecia Fabryka była miejscem wypiekania trendów. Instytucja może się pochwalić współpracą z takimi artystami jak, między innymi: Maria Keil, Manuel Cargaleiro, Joana Vasconselos, czy Siza Vieira.
 
Fabryka azulejos w Azeitão (36 km od Lizbony)
W fabryce azulejos w Azeitão gama barw przyprawia o wypieki. Za sprawą mistrza Aleksandra, możemy tutaj zgłębić płytkę, a nawet chwycić za pędzel. To punkt obowiązkowy dla miłośników ceramiki. Poniżej, strona internetowa fabryki w języku angielskim:
ATELIER SURREALEJOSA gdyby płytki miały wąsy?  Mr Surrealejos – Luca Colapietro, to Włoch, który zakręcił portugalski wąs sztuki azulejos. Artysta twierdzi, iż inspirację czerpie z ulic i snów. Chwyta piękne myśli i wrzuca je do pieca.
surrealejos
Zdjęcie: Surrealejos – Lizbona – Alfama
Adres: Calçada de Santo André 5, Lisboa
Tabacaria Mónaco

Odkryj z nami Lizbonę!

Tekst: Kaja Łaszczych

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o
Call Now Button